ਜਿਹਨੂੰ ਮੈ ਜਾਣਦਾ ...

- ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੱਬੋਵਾਲੀਆ

ਫਨੀਅਰ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ''ਸ਼ੈਡੋ'' ਹੇਠ ਪੈਣ ਵਾਲੇ,
ਇੱਕ ਅੱਖ ਦੇ ''ਬਲਿੰਕ'' ਵਿਚ ਪਰਬਤ
ਚੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਉਤਰਨ ਵਾਲੇ
ਨਦੀਆਂ ਤਲਾਵਾਂ ਦੇ ਪਥਰਾਂ ਨੂੰ ''ਡਾਇਮੰਡ'' ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਰਖੜੀਆਂ ਬੰਨਾਉਣ  ਵਾਲੇ,
ਮਗਰਮੱਛਾਂ 'ਤੇ ਬਹਿਕੇ ''ਰੀਵਰਾਂ'' ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
''ਬਿਲਡਿੰਗ'' ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ  ਘੁਮਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਾਂ ਕੇ ਪੁਲਾੜਾ ਦਾ ''ਟਰਿੱਪ''  ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਬਾਬਰ ਦੀ ਜੇਲ ਵਿਚ ''ਆਟੋਮੈਟਿਕ'' ਚੱਕੀਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਭਾਗੂਆ ਦੇ ਰੋਟੀ ਵਿਚੋ ਬਲੱਡ ਕੱਢਨ ਵਾਲੇ
ਪਥਰਾਂ ਤੇ ''ਹੈਂਡਪ੍ਰਿੰਟ'' ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ
''ਡੈਡ ਬੋਡੀ'' ਨੂੰ ਕੜਾਹ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ
ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
ਮਾਲਾ ਧਾਰੀ,
ਸੋਹਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ
ਕਿਸੀ ''ਦੇਵ'' ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀ ਜਾਣਦਾ .....
 
 
ਮੈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ
ਮਰੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਲ੍ਹ ਪਈਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ
ਸਚੇ ਵਣਜਾ ਦੇ ਵਿਉਪਾਰੀ
ਹਜਾਰਾ ਹੀ ਕੋਹ ਪੈਦਲ ਗਾਹੁਣ ਵਾਲੇ
ਪਰਬਤਾਂ 'ਤੇ ਚੜੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਤਾ
ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ
ਲਹਿੰਦੇ ਹੌਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਕਿਰਤੀ ਲਾਲੋਆਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ
ਠੱਗਾਂ ਨੂੰ ਸੱਜਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਬਾਬਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਬਰ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ
ਗਿਆਂਨ, ਤਰਕ, ਦਲੀਲ ਨਾਲ
ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਥਮ੍ਹੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਮਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
ਬਹੁਤਿਆ 'ਚੋਂ ਕਢ ਕੇ
ਇੱਕ ਦੇ ਲੜ੍ਹ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਰਲ ,
ਸਾਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਸਚੀ ਸੁਚੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਬਰਾਬਰਤਾ ਦੇ ਹੋਕੇ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ
ਪਥਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬੋਝ ਭਰੀਆਂ ਰਸਮਾ ਨੂੰ
ਪੰਜੇ ਦਿਖਾ ਕੇ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ
ਨਿੱਗਰ ਸਰੀਰ,
ਮਹਾਨ ਯੁਗਪੁਰਸ਼, ਇਨਕਲਾਬੀ
ਇੱਕ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ .....

ਸਿਰੋਪੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ

- ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ)
(Edited by Editor)

ਸਿਰੋਪੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾ'ਤਾ ਜੱਥੇਦਾਰਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨੇ,
ਜਣੇ ਖਣੇ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ'ਤਾ ਇਹਨਾਂ ਗਾਧਾਂ ਨੇ...

ਸਿਰੋਪੇ ਦੀ ਕੀ ਕੀਮਤ ਹੈ
ਇਹ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਦੇ ਜੀ,
ਪੀਰ ਬੁਧੂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛੋ,
ਕਿੰਝ ਉਸਨੇ 'ਤਾਰੀ ਸੀ,

ਸਿਰੋਪੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾ'ਤਾ ਜੱਥੇਦਾਰਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨੇ,
ਜਣੇ ਖਣੇ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ'ਤਾ ਇਹਨਾਂ ਗਾਧਾਂ ਨੇ...

ਰੋਮਾਂ ਦੀ ਜੋ ਕਰਨ ਬੇਅਦਬੀ
ਗੱਲ ਉਨਾਂ ਦੇ ਵੀ ਪਾਉਂਦੇ ਨੇ,
ਭਾਲਣ ਇਹ ਬੱਸ ਡਾਲਰ-ਯੂਰੋ
ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਖੇਹ ਉਡਾਉਂਦੇ ਨੇ,

ਸਿਰੋਪੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾ'ਤਾ ਜੱਥੇਦਾਰਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨੇ,
ਜਣੇ ਖਣੇ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ'ਤਾ ਇਹਨਾਂ ਗਾਧਾਂ ਨੇ...

ਬੰਦੇ ਹੋਣ ਨਾ ਸਮਾਗਮ ਉੰਨੇ,
ਜਿੰਨੇ ਸਿਰੋਪੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ,
ਟੈਂਟ, ਕਲੀ ਤੇ ਗਲੀ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ,
ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਨੇ,

ਸਿਰੋਪੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾ'ਤਾ ਜੱਥੇਦਾਰਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨੇ,
ਜਣੇ ਖਣੇ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ'ਤਾ ਇਹਨਾਂ ਗਾਧਾਂ ਨੇ...

ਰਹਿ ਨਾ ਜਾਏ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਏਸਦੇ
ਬਾਬੇ ਸਭਨੂੰ ਟਰਕਾਉਂਦੇ ਨੇ,
ਘਰ ਜਿਹਨਾਂ ਨਾ ਪੁੱਛੇ ਕੋਈ
ਫ੍ਰੀ ਉਹ ਸਨਮਾਨ ਕਰਾਉਂਦੇ ਨੇ,

ਸਿਰੋਪੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾ'ਤਾ ਜੱਥੇਦਾਰਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨੇ,
ਜਣੇ ਖਣੇ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ'ਤਾ ਇਹਨਾਂ ਗਾਧਾਂ ਨੇ...

ਵੈਦਿਕ-ਅਰਥਾਵਲੀ

- ਡਾ. ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ 'ਬਰਸਾਲ ' (ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ)
gsbarsal@gmail.com

ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਅੱਜ-ਕਲ,
ਗੁਰੂ-ਗਿਆਨ ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੇ ।
ਕਰਮ-ਫਿਲਾਸਫੀ ਗੁਰਮਤਿ ਅਨਕੂਲ ਦਸਕੇ,
ਆਵਾ-ਗਵਣ ਨੂੰ ਸੀਸ ਝੁਕਵਾਈ ਜਾਂਦੇ ।
ਜਿਸ ਰਸਤਿਓਂ ਹਮਲੇ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ,
ਸਿਆਣੇ ਆਖਦੇ ਕਿਲਾ ਉਸਾਰ ਰੱਖੋ ;
ਕਈ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਪਰੋਂ ਅਵੇਸਲੇ ਹੋ,
ਭਵਿੱਖਤ ਹਮਲੇ ਲਈ ਰਾਹ ਛਡਵਾਈ ਜਾਂਦੇ ।।

ਅੰਤਿਮ-ਛੋਹ

- ਡਾ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ 'ਬਰਸਾਲ ' ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆਂ
gsbarsal@gmail.com

ਅੰਤਿਮ-ਛੋਹ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵੇਲੇ,
ਗੁਰੂ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰਦੇ ਨੇ ।
ਕਈ ਆਖਦੇ ਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸੀਸ ਲਾਹੇ,
ਕਈ ਬਕਰੇ ਝਟਕੇ ਵਿਚਾਰਦੇ ਨੇ ।
ਰਮਜ਼ ਜਿਨਾਂ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ,
ਪਰਦਾ ਕਾਸਤੋਂ ਗੁਰਾਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ?
ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਪਾਸੇ,
ਤੰਬੂ ਚੁੱਕ-ਚੁੱਕ ਝਾਤੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਨੇ ।।

ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ

- ਡਾ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਸਾਲ

ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ
ਮੁੜ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ।
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੂੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ
ਸੱਚ ਲੁਕਿਆ ਆਕੇ ਟੋਲ।
ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਬਕਾਲੇ ਸੱਚ ਨੂੰ
ਲਿਆ ਝੂਠ ਸੀ ਘੇਰਾ ਪਾ।
ਸਭ ਛੱਡ ਸੀ ਗੱਦੀਆਂ ਦੌੜਗੇ
ਤੇਰੀ ਪਾਰਖੂ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਘਬਰਾ।
ਅੱਜ ਮੁੜ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ
ਬਣ ਡੇਰੇਦਾਰ ਕਲੋਲ।
ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ
ਮੁੜ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ।
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੂੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ
ਸੱਚ ਲੁਕਿਆ ਆਕੇ ਟੋਲ।
ਬਾਬੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਹੋਕਾ ਸੱਚ ਦਾ
ਇਹਨਾਂ ਝੂਠਿਆਂ ਲਿਆ ਛੁਪਾ।
ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਿਸ ਸਦਵਾਂਵਦੇ
ਨਹੀਂ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ।
ਉੱਡ ਜਾਵੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੇ
ਸੁਣ ਗਿਆਨ ਤਰਕ ਦਾ ਢੋਲ।
ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ
ਮੁੜ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ।
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੂੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ
ਸੱਚ ਲੁਕਿਆ ਆਕੇ ਟੋਲ।
ਵੀਹਾਂ -ਬਾਈਆਂ ਨੂੰ ਜਦ ਸੀ ਖਦੇੜਿਆ
ਹੁਣ ਪੁਜਗੇ ਹਜਾਰੀਂ ਆ।
ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਵਰੁੱਧ ਕਰਮਕਾਂਡੀਆਂ
ਲਈਆਂ ਸੰਪਰਦਾਂਵਾਂ ਵਧਾਅ।
ਅੱਜ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ
ਦਿੱਤੀ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਰੋਲ।
ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ
ਮੁੜ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ।
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੂੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ
ਸੱਚ ਲੁਕਿਆ ਆਕੇ ਟੋਲ।
ਤੂੰ ਗਿਆ ਸੀ ਦੇਣ ਦਸਵੰਧ ਨੂੰ
ਇਹਨਾਂ ਸੁਖਣਾਂ ਲਈ ਬਣਾ।
ਘੜ ਘੜ ਕਰਾਮਾਤੀ ਸਾਖੀਆਂ
ਦਿੱਤਾ ਸੱਚ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਝੁਠਲਾਅ।
ਲਾ ਕਸੌਟੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ
ਸਿੱਖਾ ਕਰ ਵੇ ਅੱਜ ਪੜਚੋਲ।
ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ
ਮੁੜ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ।
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੂੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ
ਸੱਚ ਲੁਕਿਆ ਆਕੇ ਟੋਲ।
ਜਿਹਨਾਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆਂ
ਦਾਹਵੇ ਰੱਬ ਦੇ ਕਰਨ ਹਜਾਰ।
ੳਹੋ ਬ੍ਰਹਿਮਗਿਆਨੀ ਅਖਵਾਂਵਦੇ
ਸੰਤ- ਬਾਬੇ- ਜਥੇਦਾਰ।
ਅੱਜ ਸਿੱਖ ਵਿਚਾਰਾ ਹੋ ਰਿਹਾ
ਮੰਝਧਾਰ `ਚ ਡਾਵਾਂਡੋਲ।
ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ
ਮੁੜ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ।
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੂੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ
ਸੱਚ ਲੁਕਿਆ ਆਕੇ ਟੋਲ।
ਅੱਜ ਝੂਠ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ
ਇਹਦੀ ਅਕਲ ਗਈ ਏ ਘੁੰਮ।
ਸੱਚ ਜਹਿਰ ਪਿਆਲੇ ਪੀਂਵਦਾ
ਕਿਤੇ ਫਾਂਸੀ ਲੈਂਦਾ ਚੁੰਮ।
ਦਸ ਕਿੰਝ ਕਹੇ ਗਲੀਲੀਓ
ਨਾਂ ਘੁੰਮਦੀ ਧਰਤ ਨਾਂ ਗੋਲ।
ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ
ਮੁੜ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ।
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੂੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ
ਸੱਚ ਲੁਕਿਆ ਆਕੇ ਟੋਲ।
ਗੁਰਸਿੱਖਆ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਂਵਦੇ
ਬਸ ਪੜ੍ਹ-ਪੜ੍ਹ ਪਾਉਂਦੇ ਭੋਗ।
ਧਰਮੀ ਅਖਵਾਉਣ ਦਾ ਇੰਝ ਹੀ
ਹੁਣ ਭਰਮ ਪਾਲਦੇ ਲੋਗ।
ਸੱਚੋਂ ਉਪਰ ਸੱਚ ਆਚਾਰ ਹੈ
ਸਿੱਖਾ ਦੱਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖੋਲ।
ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ
ਮੁੜ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ।
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੂੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ
ਸੱਚ ਲੁਕਿਆ ਆਕੇ ਟੋਲ।
ਪਖੰਡ ਕੱਢਣ ਲਈ ਜੱਗ `ਚੋਂ
ਜਿਹੜੇ ਸੱਚ ਦੀ ਲਾਉਂਦੇ ਹੇਕ।
ਬਣ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਇਹ
ਝੱਟ ਦੇਂਦੇ ਉਸਨੂੰ ਛੇਕ।
ਰਹਿੰਦਾ ਜੱਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲਦਾ
ਸਦਾ ਸੱਚ ਝੂਠ ਦਾ ਘੋਲ।
ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ
ਮੁੜ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ।
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੂੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ
ਸੱਚ ਲੁਕਿਆ ਆਕੇ ਟੋਲ।।

ਸਾਧ ਬਨਾਮ ਵਿਦਵਾਨ

ਡਾ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਸਾਲ(ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆਂ)
gsbarsal@gmail.com

ਦੋਨੋ ਚਾਹੁਣ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ,
ਇੱਕ ਸਾਧ ਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕੋ ।
ਇੱਕ ਫਿਰਨ ਵਧਾਉਣ ਨੂੰ ਸਾਧ-ਲੀਲਾ,
ਕਰਮ-ਕਾਂਢ ਨੇ ਜਿਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੋਕੋ ।
ਚਾਹੁੰਦੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ,
ਦੇਕੇ ਉਹਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੋਕੋ ।
ਗੁਰੂ-ਗਿਆਨ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਜੋ ਤੱਤ ਬਚਿਆ,
ਕੰਮ ਉਹਦਾ ਵੀ ਭਾਲਣ ਤਮਾਮ ਲੋਕੋ ।।

ਦੂਜੇ ਆਖਦੇ ਸਿੱਖ ਦੀ ਰਹਿਤ ਅੰਦਰ,
ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਬਿਪਰ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੋਕੋ ।
ਕੇਵਲ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ,
ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਪੈਗਾਮ ਲੋਕੋ ।
ਸੱਚ-ਧਰਮ-ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਨੀਂਹ ਉੱਤੇ ,
ਟਿਕਦਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮਕਾਨ ਲੋਕੋ ।
ਜਦੋਂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲੀ,
ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਹੀ ਬਣਨਾਂ ਸਵਿੰਧਾਨ ਲੋਕੋ ।।